Müzisyen ve içerik üreticisi Can Oflaz, şarkılar arasındaki benzerlikleri anlattığı serisine yeni bir video ekledi. Bu kez karşılaştırdığı eserler hepimizin çok iyi bildiği iki müzik: Star Wars’ın unutulmaz müziği ve İstiklal Marşı.
29 Ekim Cumhuriyet Bayramı öncesi paylaşılan video kısa sürede binlerce beğeni aldı. Peki iki eser gerçekten benziyor mu, Star Wars’ın bestecisi İstiklal Marşı’ndan ilham almış olabilir mi?
Öncelikle şunu belirtelim, her iki eser de Batı müziğinin marş geleneğine dayanıyor.
Kahramanlık ve coşku duygusu vermek için yazılan marşlarda bestecilerin sıkça başvurduğu ortak araçlar var: Güçlü ve aydınlık bir hava veren majör tonalite, notalar arasındaki geniş ve yükselen sıçramalar, bandoyu ve borazanları hatırlatan fanfar etkisi, net ve kararlı bir ritim.
Star Wars’ın ana teması da İstiklal Marşı da bu geleneğin içinden doğduğu için kulakta benzer bir kahramanlık hissi uyandırabiliyor. Ancak bu tür benzerlikler, eserlerden birinin diğerinden alıntı yaptığı anlamına gelmiyor.
Star Wars’ın müziği, Amerikalı besteci John Williams’a ait. Williams, 1977’de vizyona giren ilk Star Wars filmi için yazdığı müziği Mart 1977’de İngiltere ‘de, Londra Senfoni Orkestrası ile kaydetti.
Yönetmen George Lucas, o yılların bilim kurgu filmlerinde sıkça kullanılan deneysel elektronik müzik yerine, çocukluğunda izlediği eski macera filmlerini hatırlatan görkemli bir senfonik müzik istiyordu. Juilliard’da eğitim alan Williams ise o tarihte Jaws filmiyle Oscar kazanmış, tecrübeli bir film bestecisiydi.
Williams sonraki yıllarda E.T., Indiana Jones, Jurassic Park ve Harry Potter gibi filmlerin de unutulmaz müziklerine imza attı.
Bunu gösteren herhangi bir resmi kaynak ya da açıklama yok. Williams’ın Star Wars müziğini yazarken etkilendiği eserler ise müzik tarihçileri tarafından uzun süredir tartışılıyor.
Erich Wolfgang Korngold: Star Wars’ın ana temasının, Korngold’un 1942 yapımı Kings Row filmi için yazdığı temaya çok benzediği sıkça dile getiriliyor. Korngold’un Robin Hood gibi filmler için yazdığı müzikler, Williams’ın doğrudan model aldığı örnekler arasında gösteriliyor.
Gustav Holst: Holst’un Gezegenler (The Planets) süitindeki ‘Mars, Savaşın Getiricisi’ bölümünün izleri, İmparatorluk ve stormtrooper’ların müziğinde duyuluyor.
Richard Wagner: Her karaktere özel bir müzikal tema (leitmotif) verme fikri, Wagner’in operalarından geliyor.
Pyotr İlyiç Çaykovski: Fındıkkıran ve Kuğu Gölü’nün renkli orkestrasyonunun da Williams’ı etkilediği düşünülüyor.
İstiklal Marşı’nın sözleri Mehmet Akif Ersoy ‘a ait ve 12 Mart 1921’de TBMM ‘de kabul edildi. Ancak ülke savaş içinde olduğu için şiirin bestelenmesi ertelendi. 1923’te açılan beste yarışmasına 24 besteci katıldı, fakat bir sonuç açıklanamadı. Bu yüzden marş bir süre farklı şehirlerde farklı bestelerle okundu.
1924’te Ali Rıfat Çağatay’ın bestesi kabul edildi ve 1930’a kadar bu beste çalındı. 1930’da ise bugün okuduğumuz, Cumhurbaşkanlığı Senfoni Orkestrası şefi Osman Zeki Üngör’ün 1922’de hazırladığı beste resmi marş oldu. Marşın armonisini Edgar Manas, bando düzenlemesini ise İhsan Servet Künçer yaptı.
